Wat is Cruks en hoe schrijf je je in via DigiD

Cruks staat voor Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Het is het nationale register waarmee iemand zichzelf, of in bepaalde gevallen een ander, kan uitsluiten van alle vergunde kansspelen in Nederland. Deze pagina legt precies uit wat het register is, hoe het technisch werkt en welke drie routes er zijn om je in te schrijven.

Cruks blokkeert je bij elke vergunde aanbieder tegelijk

Wie in Cruks staat, wordt geweigerd bij alle aanbieders met een Nederlandse vergunning. Dat is breder dan veel mensen vermoeden. Het gaat niet alleen om online casino’s en online bookmakers, maar ook om de landgebonden speelvormen: Holland Casino, Jack’s Casino en de speelhallen vallen er net zo goed onder. Een gokstop is dus geen blokkade bij een enkele site, maar een uitsluiting van het hele legale Nederlandse aanbod in een keer.

Het register is ingevoerd als onderdeel van de bredere hervorming die op 1 oktober 2021 de legale onlinemarkt opende. Sindsdien is aansluiting op Cruks een harde voorwaarde voor elke vergunninghouder. Hoe dat past in het volledige wettelijke stelsel, met de Wet kansspelen op afstand en de toezichthouder, lees je in het overzicht van regelgeving rond Cruks.

De techniek achter het register: Netcompany, RvIG en de KSA

Het uitsluitregister is geen statische lijst die ergens in een la ligt, maar een actief systeem dat bij elke inlog wordt geraadpleegd. Wettelijk is iedere vergunninghouder verplicht om bij iedere registratie en bij iedere toegang automatisch te controleren of de betreffende speler in het register voorkomt. Staat de Cruks-code van de speler erin, dan wordt de toegang geweigerd. Er is geen handmatige stap waar een medewerker omheen kan werken; de controle is een vast onderdeel van het inlogproces.

Achter de schermen zijn er drie partijen betrokken. Het IT-systeem zelf wordt beheerd door Netcompany. Voor de koppeling aan burgers gebruikt het register de Beheervoorziening BSN (BVBSN), die wordt beheerd door de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). Het register als geheel valt onder de Kansspelautoriteit. Die gelaagde opzet zorgt ervoor dat persoonsgegevens en de gokuitsluiting van elkaar gescheiden blijven, terwijl de controle wel betrouwbaar werkt. De officiële uitleg voor operatoren staat op de pagina van de Kansspelautoriteit over het uitsluitregister.

Drie manieren om in het register te komen

Inschrijven kan langs drie routes, die zich onderscheiden in snelheid en in wie het verzoek indient. Het is goed om te weten dat een verzoek van de speler zelf altijd wordt toegekend, terwijl een verzoek van een derde eerst door de toezichthouder wordt beoordeeld.

1. Digitaal via DigiD. Dit is de snelste route en leidt tot directe opname in het register. Je logt in op het officiële portaal en bevestigt de uitsluiting met je DigiD.
2. Per post met een papieren formulier. Voor wie liever niet digitaal werkt, is er een formulier dat je invult en opstuurt. Deze route duurt langer omdat de verwerking handmatig verloopt.
3. Op verzoek van een naaste of een aanbieder. Een familielid of een vergunninghouder kan een verzoek tot uitsluiting indienen, bijvoorbeeld bij duidelijke signalen van problematisch gokgedrag. In dat geval beoordeelt de Kansspelautoriteit eerst het aangeleverde bewijs voordat de uitsluiting wordt doorgevoerd.

Dat onderscheid is bewust gemaakt. Een zelfaanvraag is laagdrempelig en wordt zonder verdere toetsing toegekend, juist omdat snelle bescherming hier het doel is. Bij een onvrijwillige registratie, dus een verzoek van een ander, ligt de drempel hoger: er moet bewijs zijn en de KSA toetst dat. Wie het oneens is met zo’n onvrijwillige registratie kan daar bezwaar tegen maken; die route wordt verder besproken bij het onderwerp hoe je je weer uitschrijft.

De DigiD-inschrijving stap voor stap

De digitale route is voor de meeste mensen de meest praktische. In grote lijnen verloopt de inschrijving via het officiële portaal cruksregister.nl en volgt zij een vast patroon.

Stap 1: Ga naar het officiële portaal

Open cruksregister.nl, het officiële portaal dat onder de Kansspelautoriteit valt. Inschrijven kan uitsluitend via dit kanaal en via DigiD.

Stap 2: Log in met DigiD

Je identificeert jezelf met je DigiD. Hierdoor is direct duidelijk wie de aanvraag indient en kan de uitsluiting aan je gegevens worden gekoppeld.

Stap 3: Kies de duur

Je kiest hoe lang de uitsluiting moet duren. De minimale termijn is zes maanden. Je kunt kiezen voor een langere periode, tot maximaal 99 jaar; de standaardduur die vaak wordt gekozen is twee jaar.

Stap 4: Bevestig

Na bevestiging wordt de uitsluiting direct verwerkt en ben je vanaf dat moment geblokkeerd bij alle vergunde aanbieders.

De keuze voor de duur is belangrijk omdat je niet zomaar eerder terug kunt. Pas na de gekozen termijn, en met inachtneming van een wettelijke bedenktijd, kan een uitschrijving worden aangevraagd.

Minimale duur, Cruks 2.0 en de bedenktijd van 8 dagen

De minimale uitsluitingsduur is zes maanden. Binnen die periode is er geen weg terug; dat is een bewuste ontwerpkeuze, omdat een gokstop juist bedoeld is om een impulsieve terugkeer te voorkomen. Wie een langere termijn heeft gekozen, kan die onder voorwaarden later inkorten tot het minimum, maar nooit korter dan die zes maanden.

Het register is sinds de invoering verder ontwikkeld. Op 24 april 2023 ging Cruks 2.0 live, een vernieuwde versie van het systeem. Met die update werd onder meer een wettelijke bedenktijd van acht dagen ingevoerd bij het uitschrijven: nadat je een uitschrijfverzoek hebt gedaan, geldt er een afkoelperiode van acht dagen voordat de uitsluiting daadwerkelijk eindigt. Die periode is geïntroduceerd om een overhaaste terugkeer naar het gokken te ontmoedigen.

Wat Cruks wel en niet dekt

Het register dekt het gereguleerde kansspelaanbod, maar niet alles wat onder de noemer kansspel valt. Loterijen zoals de Staatsloterij, de Postcode Loterij en de Lotto vallen erbuiten, net als de paardenrennerij. Die vormen vallen onder andere vergunningen en zijn niet aangesloten op de Cruks-controle. Een uitsluiting via Cruks raakt dus de casino’s, de bookmakers en de speelhallen, maar niet de loterijen.

Voor de volledigheid is er nog een belangrijke grens. Cruks werkt alleen bij vergunde aanbieders. Een onvergunde buitenlandse site voert de controle niet uit, simpelweg omdat zij geen toegang tot het register heeft. Dat is precies het mechanisme waardoor een uitgesloten speler toch elders een account kan aanmaken, en het is de kern van wat een casino zonder Cruks uitgelegd in de bredere context behandelt. Het register zelf is dus sterk binnen de Nederlandse markt, maar heeft buiten die markt geen bereik.

Hulp bij gokken

Overweeg je een gokstop omdat het spelen je boven het hoofd groeit? Dan ben je niet alleen en is professionele hulp dichtbij. Loket Kansspel is gratis en 24 uur per dag bereikbaar op 0800 – 240 00 22, en via WhatsApp op 06 – 59 81 83 31. Voor anonieme zelfhulp zonder wachtlijst kun je terecht bij Stichting AGOG op 0800 – 22 777 22. Mind Korrelatie is bereikbaar op 0900-1450. Het instellen van een gokstop doe je via cruksregister.nl met je DigiD.

Over de redactie

De redactie van Cruks Uitstap Casino schrijft al meer dan tien jaar over kansspelregulering en consumentenbescherming in Nederland. Het werk richt zich op de juridische kant van online gokken, de rol van de Kansspelautoriteit en de werking van het Cruks-register. De redactie volgt de ontwikkelingen rond de Wet kansspelen op afstand op de voet en vertaalt complexe regelgeving naar begrijpelijke informatie voor spelers. Daarnaast verschijnen er regelmatig analyses over de risico’s van aanbieders zonder Nederlandse vergunning en over verantwoord spelgedrag. De redactie hecht sterk aan feitelijke onderbouwing en verwijst consequent naar officiële bronnen. Meer over de redactie.